Canasta

4 spelers · 108 kaarten · ± 90 min · combinatiespel · teamspel

Canasta is een rummyspel uit Zuid-Amerika. Leg setjes van dezelfde waarde, maak canasta's van zeven kaarten en pak op het juiste moment de pot.

Introductie

Canasta komt uit Uruguay en werd in de jaren vijftig een wereldwijde rage. Het is familie van jokeren, maar je legt alleen setjes van dezelfde waarde, geen rijtjes. Het doel is om zo veel mogelijk canasta’s te maken: setjes van minstens zeven kaarten. Je speelt met vier spelers in twee teams van twee. Teamgenoten zitten tegenover elkaar en leggen hun setjes samen uit.

Wat heb je nodig?

Twee gewone kaartspellen van 52 kaarten, plus vier jokers: 108 kaarten in totaal. Verder heb je pen en papier nodig.

Bijzondere kaarten

  • Jokers en tweeën zijn wild. Je mag ze gebruiken als elke andere kaart in een setje.
  • Rode drieën zijn bonuskaarten. Krijg of pak je er een, dan leg je hem meteen open voor je neer en pak je een nieuwe kaart van de stok.
  • Zwarte drieën blokkeren de pot. Je mag ze alleen uitleggen in de beurt dat je uitgaat.

Waarde van de kaarten

Kaart Punten
Joker 50
2 en aas 20
8 tot en met heer 10
4 tot en met 7, zwarte 3 5

Delen

Iedere speler krijgt 11 kaarten. De rest is de stok. De bovenste kaart van de stok draai je om: dat is het begin van de pot (de aflegstapel). Is die kaart wild of een rode drie, dan leg je er nog een kaart op.

Spelverloop

De speler links van de deler begint. Een beurt bestaat uit drie stappen:

  1. Pakken: pak twee kaarten van de stok. Of pak de hele pot (zie hieronder).
  2. Uitleggen: leg setjes open op tafel voor je team. Een setje is minstens drie kaarten met dezelfde waarde. Je mag ook kaarten aanleggen aan setjes van je team.
  3. Weggooien: leg een kaart op de pot.

Een setje moet altijd meer gewone kaarten dan wilde kaarten hebben. In een setje mogen maximaal drie wilde kaarten.

De eerste keer uitleggen

De eerste keer dat jouw team uitlegt, moeten de kaarten samen een minimum aantal punten waard zijn. Dat hangt af van de score van je team:

Score van je team Minimaal uitleggen
Minder dan 0 15
0 tot 1500 50
1500 tot 3000 90
3000 of meer 120

De pot pakken

Je mag de hele pot pakken als je de bovenste kaart meteen kunt gebruiken: met twee gelijke kaarten uit je hand, of aan een setje van je team op tafel. Dat kan een enorme stapel kaarten opleveren.

De pot is bevroren als er een wilde kaart in zit, of als je team nog niet heeft uitgelegd. Je mag de pot dan alleen pakken met twee gewone kaarten van dezelfde waarde uit je hand. Ligt er een zwarte drie bovenop, dan mag niemand de pot pakken.

Canasta

Heeft een setje zeven kaarten of meer, dan is het een canasta. Je legt de kaarten op een stapel, met een rode kaart bovenop als het zuiver is, en een zwarte als het gemengd is.

  • Zuivere canasta (zonder wilde kaarten): 500 punten bonus
  • Gemengde canasta (met wilde kaarten): 300 punten bonus

Uitgaan

Je mag pas uitgaan als je team minstens één canasta heeft. Je gaat uit door al je kaarten uit te leggen, eventueel met een laatste kaart op de pot. De ronde is dan meteen voorbij.

Punten

Na elke ronde telt elk team:

  • De waarde van alle kaarten op tafel (pluspunten)
  • Bonussen voor canasta’s
  • 100 punten per rode drie (heeft een team alle vier, dan 800)
  • 100 punten voor het team dat uitgaat
  • Min de waarde van de kaarten die nog in de handen van het team zitten

Heeft een team nog niets uitgelegd, dan tellen de rode drieën als minpunten.

Einde van het spel

Het eerste team met 5000 punten wint.

Veelgestelde vragen

Wat is een canasta?

Een setje van minstens zeven kaarten met dezelfde waarde. Zonder jokers of tweeën is het een zuivere canasta (500 punten), met jokers of tweeën een gemengde canasta (300 punten).

Wat zijn de rode drieën bij canasta?

Bonuskaarten. Krijg je een rode drie, dan leg je hem meteen open neer en pak je een nieuwe kaart. Elke rode drie is 100 punten waard.

Hoeveel punten moet je de eerste keer uitleggen?

Dat hangt af van je score: 50 punten als je onder de 1500 staat, 90 tot 3000 en 120 vanaf 3000. Bij een negatieve score is het 15.