4 spelers · 32 kaarten · ± 60 min · slagenspel · teamspel
Schafkopf is het kaartspel van Beieren. Vrouwen en boeren zijn altijd troef, en met een gevraagde aas kies je stilletjes je maat voor deze ronde.
Introductie
Schafkopf is het traditionele kaartspel van Beieren in Zuid-Duitsland. Het lijkt op skat, maar je speelt met vier spelers. Bijzonder is dat de vrouwen en boeren altijd troef zijn. In het gewone spel vraag je een aas, en wie die aas heeft is je maat. Maar dat zegt hij niet: pas tijdens het spel wordt duidelijk wie met wie speelt.
Wat heb je nodig?
In Beieren speel je met Duitse kaarten. Met een gewoon kaartspel gaat het ook: je gebruikt 32 kaarten, de 7 tot en met de aas van elke kleur. In de Duitse kaarten heten de vrouwen Ober en de boeren Unter. Harten heet Herz.
Waarde van de kaarten
| Kaart | Punten |
|---|---|
| Aas | 11 |
| 10 | 10 |
| Heer | 4 |
| Vrouw | 3 |
| Boer | 2 |
| 9, 8, 7 | 0 |
Samen zijn de kaarten 120 punten waard. De spelende partij heeft er 61 nodig.
Troeven
In het gewone spel zijn er 14 troeven. Van hoog naar laag:
- De vier vrouwen: klaveren, schoppen, harten, ruiten
- De vier boeren: klaveren, schoppen, harten, ruiten
- De harten: aas, 10, heer, 9, 8, 7
In de andere kleuren is de volgorde aas, 10, heer, 9, 8, 7. De vrouwen en boeren horen niet bij hun kleur, maar bij de troef.
Delen
De deler geeft iedere speler 8 kaarten, in twee porties van 4.
Bieden
De speler links van de deler begint. Iedere speler zegt of hij wil spelen (“ik spiel”) of past (“weiter”). Wil meer dan één speler spelen, dan wint het hoogste spel. Van laag naar hoog:
- Sauspiel: harten is troef. Je vraagt een aas van klaveren, schoppen of ruiten. Wie die aas heeft, is je maat. Je moet zelf minstens één kaart van die kleur hebben (geen vrouw of boer), maar niet de aas zelf.
- Wenz: je speelt alleen. Alleen de vier boeren zijn troef. De vrouwen zijn gewone kaarten.
- Solo: je speelt alleen. Jij kiest de troefkleur. Vrouwen en boeren zijn ook troef.
Past iedereen, dan worden de kaarten opnieuw gedeeld.
Spelverloop
De speler links van de deler komt uit. Wie de slag wint, komt de volgende slag uit.
- Kleur bekennen is verplicht. Let op: komt er een vrouw of boer uit, dan moet je troef bekennen.
- Kun je niet bekennen, dan mag je troeven of een andere kleur bijgooien.
- De hoogste troef wint de slag. Zit er geen troef in, dan wint de hoogste kaart in de uitgekomen kleur.
- Bij een Sauspiel moet de maat de gevraagde aas spelen zodra die kleur voor het eerst uitkomt.
Punten
Bij schafkopf betalen spelers elkaar punten (vroeger geld).
- Sauspiel: gewonnen, dan betalen beide tegenspelers elk 1 punt aan de speler en zijn maat. Verloren, dan andersom.
- Wenz en Solo: gewonnen, dan betaalt elke tegenspeler 5 punten aan de speler. Verloren, dan betaalt de speler elke tegenspeler 5 punten.
- Schneider: heeft de verliezende partij 30 punten of minder, dan komt er 1 punt bij.
- Schwarz: heeft de verliezende partij geen enkele slag, dan komt er nog 1 punt bij.
Einde van het spel
Spreek vooraf af hoeveel rondes jullie spelen. Wie dan de meeste punten heeft, wint.
Varianten
- Ramsch: passen alle spelers, dan speel je een ronde waarin iedereen voor zichzelf speelt. De speler met de meeste punten verliest.
- Laufende: heeft een partij de hoogste troeven aaneengesloten (vanaf de klaverenvrouw), dan krijgt ze extra punten per kaart. Spreek vooraf af vanaf hoeveel.
- Tout: wie belooft alle slagen te halen, krijgt dubbele punten.
Veelgestelde vragen
Kun je schafkopf spelen met gewone kaarten?
Ja. In Beieren speel je met Duitse kaarten. Met gewone kaarten worden de Ober de vrouwen, de Unter de boeren, en is harten de vaste troefkleur.
Wat is een Sauspiel?
Het gewone spel: harten is troef, en je vraagt een aas (in het Duits een Sau) om te bepalen wie je maat is.
Hoeveel punten heb je nodig bij schafkopf?
Minstens 61 van de 120 punten. Bij 60 punten heb je verloren.
Speel je met andere huisregels, of zie je een fout? Mail naar contact@kaartspeluitleg.nl.