Wiezen

4 spelers · 52 kaarten · ± 60 min · slagenspel · voorspellen

Wiezen is het bekendste kaartspel van Vlaanderen. Vraag een maat voor acht slagen, ga alleen, of speel juist misère en haal geen enkele slag.

Introductie

Wiezen is het bekendste kaartspel van Vlaanderen. In cafés en kaartclubs wordt het al generaties lang gespeeld. Het spel stamt af van het Engelse whist en lijkt sterk op rikken. Je speelt met vier spelers. Elke ronde kiest een speler een spel: alleen of samen met een maat.

Wat heb je nodig?

Je speelt met een gewoon kaartspel van 52 kaarten, zonder jokers. De volgorde van de kaarten is normaal: aas, heer, vrouw, boer, 10, 9 en zo verder tot de 2. Verder heb je pen en papier nodig voor de punten.

Delen en troef

Aan het begin van het spel worden de kaarten geschud. Daarna worden ze niet meer geschud, alleen afgenomen. De deler geeft iedere speler 13 kaarten in porties van 4, 4 en 5. De allerlaatste kaart (die van de deler zelf) draait hij om. De kleur van die kaart is troef. Daarna neemt de deler de kaart in zijn hand.

Een spel kiezen

De speler links van de deler begint. Iedere speler mag een spel kiezen of passen. Je mag alleen een spel kiezen dat hoger is dan wat er al gekozen is.

Spel Wat moet je doen? Punten
Vragen en meegaan Een speler vraagt, een andere gaat mee. Samen halen jullie minstens 8 slagen. 2 + 1 per extra slag
Alleen Alleen minstens 5 slagen halen. 2 + 1 per extra slag
Troel Je hebt 3 azen. De speler met de vierde aas is je maat. Samen 8 slagen. De kleur van de vierde aas is troef. 4 + 2 per extra slag
Abondance 9 tot 12 Alleen minstens 9 (10, 11, 12) slagen, met een troef die je zelf kiest. 15 tot 27
Miserie Alleen, zonder troef, geen enkele slag halen. 21
Open miserie Miserie, maar je kaarten liggen open op tafel. 42
Solo Alle 13 slagen, met een troef die je zelf kiest. 75
Solo slim Alle 13 slagen, met de gedraaide troef. 90

Vragen en meegaan: wil je samen met iemand spelen, dan zeg je “vragen”. Een andere speler mag dan “meegaan”. Gaat er niemand mee, dan mag je alsnog alleen spelen of passen.

Troel is verplicht: heb je drie azen, dan moet je dat melden. Heb je alle vier de azen, dan is de speler met de hartenheer je maat. Dat heet troela, en levert 4 punten plus 2 per extra slag op.

Passen alle spelers, dan worden de kaarten opnieuw gedeeld.

Spelverloop

De speler links van de deler komt uit. Bij troel komt de maat van de troelspeler uit, bij abondance en solo de speler die het spel heeft gekozen. De andere spelers leggen om de beurt een kaart bij.

  • Kleur bekennen is verplicht.
  • Kun je niet bekennen, dan mag je troeven (kopen). Dat hoeft niet: je mag ook een andere kleur bijgooien.
  • De hoogste troef wint de slag. Zit er geen troef in, dan wint de hoogste kaart in de uitgekomen kleur.
  • Wie de slag wint, komt de volgende slag uit.

Punten

Haal je je spel, dan krijg je de punten uit de tabel. Haal je het niet, dan gaan die punten eraf. Haal je bij vragen en meegaan of alleen extra slagen, dan krijg je extra punten. Haal je te weinig slagen, dan verlies je ook per slag te weinig een extra punt.

Bij spellen die je alleen speelt, betalen de drie tegenspelers elk een derde van de punten. Bij abondance 9 krijg je bijvoorbeeld 15 punten: 5 van elke tegenspeler.

Halen jullie bij vragen en meegaan alle 13 slagen, dan krijgen jullie samen 14 punten.

Bekent een speler geen kleur terwijl dat wel kon, dan krijgt hij strafpunten. Spreek vooraf af hoeveel.

Einde van het spel

Spreek vooraf af hoeveel rondes jullie spelen, bijvoorbeeld 16 of 20. Wie dan de meeste punten heeft, wint.

Varianten

  • Kleurenwiezen is de officiële naam van de variant die in kaartclubs en wedstrijden wordt gespeeld. De punten kunnen per club iets verschillen.
  • Miserie met meerdere spelers: kiezen meerdere spelers miserie, dan spelen ze die tegelijk.

Veelgestelde vragen

Hoe bepaal je troef bij wiezen?

De laatste kaart die de deler deelt, draait hij om. De kleur van die kaart is troef. Bij abondance en solo kiest de speler zelf troef.

Wat is troel bij wiezen?

Heb je drie azen, dan heb je troel. De speler met de vierde aas is je maat, en samen moeten jullie acht slagen halen. De kleur van die vierde aas is troef.

Wat is het verschil tussen wiezen en rikken?

Ze lijken veel op elkaar. Bij wiezen bepaalt de laatste gedeelde kaart de troef en kies je je maat door mee te gaan. Bij rikken kiest de bieder zelf troef en vraagt hij een aas.